ਓਸੀਆਈ ਅਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਬੱਚਾ ਦੋ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੇਗਾ

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸੂਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ (ਸੋਧ) ਨਿਯਮ 2026 ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ ਬੱਚੇ ਕੋਲ ਦੋ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਦੋਹਰੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਓਸੀਆਈ ਕਾਰਡ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਔਨਲਾਈਨ ਹੀ ਦੇਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਔਫਲਾਈਨ ਜਾਂ ਮੈਨੂਅਲ ਸੇਵਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਓਸੀਆਈ ਕਾਰਡ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਓਸੀਆਈ ਕਾਰਡ ਸਮਰਪਣ ociservices.gov.in ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਓਸੀਆਈ ਕਾਰਡ ਤਿਆਗ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸਲ ਭੌਤਿਕ ਕਾਰਡ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨ, ਪੋਸਟ, ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜਮ?ਹਾ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਤੁਹਾਡਾ ਓਸੀਆਈ ਕਾਰਡ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,ਓਸੀਆਈ ਕਾਰਡ ਰੱਦ ਕਰਨ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਅਥਾਰਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰੈਂਕ ਉੱਚੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਾਰਡ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਓਸੀਆਈ ਰਜਿਸਟ?ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫਾਸਟ ਟ੍ਰੈਕ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਧੀਨ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡੇਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ’ਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਗੇ। ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਲਮ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ 2, ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਟੋ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਓਸੀਆਈ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ, ਤਿਆਗਾਂ ਅਤੇ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖੇਗੀ। ਇਹ ਡੇਟਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।