ਈ20 ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲ ਇੰਜਣ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਘੜਤ – ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ

ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ’ਤੇ ਮਿਲ ਰਹੇ 20 ਫੀਸਦੀ ਈਥਾਨੌਲ ਬਲੈਂਡਡ ਪੈਟਰੋਲ ਯਾਨੀ ਈ20 ਫਿਊਲ ਕਾਰਨ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਇੰਜਣ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮਾਈਲੇਜ ਘਟਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬਹਿਸ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈ20 ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲ ਇੰਜਣ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਘੜਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ‘ਝੂਠੀ ਕਹਾਣੀ’ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, ‘ਮੈਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਕਾਰ ਦਿਖਾਓ, ਜਿਸ ਦਾ ਇੰਜਣ 520 ਈਂਧਨ ਕਾਰਨ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।’ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਸ ਈਂਧਨ ਨਾਲ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਈਲੇਜ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਫਰਕ ਜ਼ਰੂਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਈਥਾਨੌਲ ਦਾ ਕੈਲੋਰੀਫਿਕ ਵੈਲਯੂ ਯਾਨੀ ਊਰਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਜ?ਹਾ ਕਰਕੇ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਔਸਤ ਮਾਈਲੇਜ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣਾ ਇੱਕ ਹਕੀਕਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਫਰਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾਮੂਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿੱਲੀ-ਮੁੰਬਈ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬੰਪਰ-ਟੂ-ਬੰਪਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਗੱਡੀ ਹੇਠਲੇ ਗੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ 40-50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਸਪੀਡ ’ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਫਰਕ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਵਾਹਨ ਹਾਈਵੇਅ ’ਤੇ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚੱਲੇ, ਤਾਂ ਮਾਈਲੇਜ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਅੰਤਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈ20 ਮਿਸ਼ਰਣ (20% ਈਥਾਨੌਲ ਅਤੇ 80% ਪੈਟਰੋਲ) ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਣੇ ਸਥਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਸਖ਼ਤ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਟੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਇੰਜਣ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਏ, ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਈ20 ਪੈਟਰੋਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਪੰਪਾਂ ’ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਮਿਲਾਵਟੀ ਈਂਧਨ ਸੀ।
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦਿਆਂ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਪਡੇਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਾੱਸ਼ਰ ਪਹਿਲਾਂ ਧਾਤ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਫਲੈਕਸ ਇੰਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਬੜ ਦੇ ਵਾੱਸ਼ਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਸਰਵਿਸਿੰਗ ਲਈ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਫ਼ਤ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਥਾਨੌਲ ਦਾ ਓਕਟੇਨ ਨੰਬਰ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਐਂਟੀ-ਨੌਕਿੰਗ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ, ਮਹਿੰਦਰਾ, ਹੁੰਡਈ, ਟੋਇਟਾ ਅਤੇ ਮਾਰੂਤੀ ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਮਾਡਲਸ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਉਸ ਮਾਡਲ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ 27 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਬਲੈਂਡਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮਹਿਜ਼ 75 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹੈ।
ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਸੰਕਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਾਲਾਨਾ 2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਲੱਭ ਲਏ ਗਏ ਹਨ: ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੋਕ ਲੇਲੈਂਡ ਨੇ 25 ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ 15% ਮੀਥੇਨੌਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਬਲੈਂਡ ਦਾ ਸਫਲ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸਾਮ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲਸ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 700 ਟਨ ਮੀਥੇਨੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਮਹਿਜ਼ 20-22 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਡੀਜ਼ਲ 110 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਈਥਾਨੌਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਡੀਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਆਈਸੋ-ਬਿਊਟਾਨੌਲ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਆਪਸ਼ਨ ਹੈ। ਕਿਰਲੋਸਕਰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਦੋ ਅਜਿਹੇ ਜਨਰੇਟਰ ਸੈੱਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜੋ 100% ਆਈਸੋ-ਬਿਊਟਾਨੌਲ ਅਤੇ ਈਥਾਨੌਲ ’ਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਟਰੈਕਟਰਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਕੰਸਟ?ਰਕਸ਼ਨ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਸੀ ਬਾਲਣ (ਸੀਐਨਜੀ, ਈਥਾਨੌਲ, ਮੀਥੇਨੌਲ) ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਡੀਜ਼ਲ ਆਯਾਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।