ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੇ 6 ਦਿਨਾਂ ਦੌਰੇ ਲਈ ਹੋਏ ਰਵਾਨਾ;

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੀ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਯਾਤਰਾ (13-18 ਜੂਨ) ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੋਦੀ ਦੀ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਯਾਤਰਾ ਹੈ। 13-14 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਉਹ ਨਾਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੁਅਲ ਮੈਕਰੋਨ ਨਾਲ ਦੁਵੱਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ’ਇੰਡੀਆ ਇਨੋਵੇਟਸ’ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਜਾਣਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 15 ਜੂਨ ਤੱਕ ਰਹਿਣਗੇ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰੌਬਰਟ ਫਿਕੋ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੀਟਰ ਪੇਲੇਗ੍ਰਿਨੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨਗੇ। 1993 ਵਿੱਚ ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਦੇਸ਼ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰਾ ਹੈ।
ਮੋਦੀ 16 ਜੂਨ ਨੂੰ ਏਵੀਅਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 17 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੀ 7 ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪੈਰਿਸ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ। ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ, ਨਵੀਂ ਭਾਈਵਾਲੀ ਅਤੇ ਏਆਈ ’ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੀ7, ਜਾਂ ‘ਸੱਤਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ’, ਸੱਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ‘ਆਧੁਨਿਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ’ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ, ਫਰਾਂਸ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਜਾਪਾਨ, ਇਟਲੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ 78 ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, 2014 ਵਿੱਚ, ਰੂਸ ਦੁਆਰਾ ਗੁਆਂਢੀ ਖੇਤਰ ਕਰੀਮੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਜੀ7 ਬਣ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜੀ7 ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2004 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜ ਵਾਰ 78 ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2019 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਬਿਆਰਿਟਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜੀ7 ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 2020 ਵਿੱਚ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨੀ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਇੱਕ ਸਾਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ 2019 ਤੋਂ 2024 ਤੱਕ ਹਰ ਸਾਲ ਜੀ7 ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਵਰਚੁਅਲੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਰਮਨੀ (2022), ਜਾਪਾਨ (2023), ਅਤੇ ਇਟਲੀ (2024) ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜੀ7 ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।
‘ਭਾਰਤ ਇਨੋਵੇਟਸ’ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਗਲੋਬਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਐਲਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਫਰਾਂਸ ਨਵੀਨਤਾ ਸਾਲ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ 14 ਤੋਂ 16 ਜੂਨ ਤੱਕ ਨਾਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੈਲੇਸ ਡੇਸ ਐਕਸਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਮੈਗਾ-ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੁਅਲ ਮੈਕਰੋਨ ਕਰਨਗੇ।
ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਖਬਾਰ *ਲੇ ਮੋਂਡੇ* ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਰਾਂਸ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਵੱਡੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ।
ਪੋਖਰਣ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ’ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਵਧਾਇਆ।
ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਰੂਸ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੱਖਿਆ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੁਅਲ ਮੈਕਰੋਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਸਥਾਈ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੀ7 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਾਲ ਭਰ ਕਈ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਝੌਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲੋਬਲ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਆਸਟ?ਰੇਲੀਆ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਚੀਨ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਰੂਸ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਾਜਨ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 720 ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭਾਵੇਂ ਜੀ7 ਅਤੇ ਜੀ20 ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, 720 ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਲਾਕ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਜੀ7 ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਸਮੂਹ ਦੱਸਿਆ।