ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ‘ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀਆਂ—ਸਦੱਸਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ’ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਆਯੋਜਿਤ

ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੈਕਟਰ-3 ਸਥਿਤ ਹਰਿਆਣਾ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਧਿਆਕਸ਼ ਹਰਵਿੰਦਰ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੋਈ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਨੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ‘ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀਆਂ—ਸਦੱਸਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ’ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।
ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਧਿਆਕਸ਼ ਹਰਵਿੰਦਰ ਕਲਿਆਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ 2047’ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਤੰਤਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਨ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਹਿਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਨਿਯਮਾਂ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨਕ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਆਕਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਦਨ ਦੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਕਾਰਨ ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਮੇਟੀਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪਾਰਟੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਲੋਕਹਿਤ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਿਧਾਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਤਾ ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਰ ਜਨ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ‘ਵਿਦਿਆਰਥੀ’ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਧਾਇਕ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਲੋਕਨਾਇਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਆਕਸ਼ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਵਿਧਾਨ ਸੌਧਾ) ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਵਾਕ “ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਰੱਬ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ” ਦਾ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ 90 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਬਜਟ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲੋਕਤੰਤਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਲੋਕਹਿਤ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਧਿਆਕਸ਼ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ‘ਸਾਂਝਾ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ’ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ’ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ‘ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਪੁਸਤਿਕਾ’ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨਕ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸੂਤਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੁਸਤਿਕਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਹੈ।
ਅਧਿਆਕਸ਼ ਹਰਵਿੰਦਰ ਕਲਿਆਣ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰੀ ਮਹਿਪਾਲ ਢਾਂਡਾ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਇੱਕਦਮ 100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਤੀਜੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜਨ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਆਪਣੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੂਬੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਉਪ ਅਧਿਆਕਸ਼ ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਮਿੱਢਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਜਨ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਸੀ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਪੂਰਵ ਮੈਂਬਰ ਡਾ. ਵਿਨਯ ਸਹਸ੍ਰਬੁੱਧੇ ਨੇ ‘ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ’ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਵਿਆਖਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧਨਾਢ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜਟ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਬਜਟ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਬਜਟ ਖਰਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ‘ਛੋਟੀ ਸੰਸਦ’ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸੰਸਥਾਨ (ਹਿਪਾ) ਦੇ ਮਹਾਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਨੋਜ ਯਾਦਵ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸਕੱਤਰ ਧੀਰਜ ਕੁਮਾਰ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਚਿਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਜੀਵ ਤੁਤੇਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰੀ ਮਹਿਪਾਲ ਢਾਂਡਾ, ਪੰਚਾਇਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਪੰਵਾਰ, ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਚੌਧਰੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਧਾਇਕ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਚਿਵ ਰਾਜੀਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਤੇ ਅਧਿਆਕਸ਼ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਾਮ ਨਾਰਾਇਣ ਯਾਦਵ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ।